چرا درد داره چون مواد را ناگهان قطع کردی بهتر ارام ارام ترک کنی اعتیاد و تلاش برای ترک آن، هم از لحاظ جسمی و هم از لحاظ روحی در عذاب هستیم و نباید حال بد خودمان را با خشمگین شدن و یاس و ناامیدی از اینکه چرا به چنین وضعیتی دچار شده ایم از آنچه که هست بدتر کنیم. در پیش گرفتن رفتاری ملایم و محبت آمیز نسبت به خودمان، – همانند رفتار با بیماری که از یک بیماری کشنده در عذاب است – به ما کمک خواهد کرد تا بپذیریم که ما نیز در حال بهبودی از یک بیماری کشنده هستیم که باعث شده تا جسم و روان ما مسموم شوند و اکنون دوره سم زدائی را می گذرانیم. به این ترتیب است که خواهیم پذیرفت خماری، بخش دردناکی از مراحل سم زدایی و بهبودی ما از بیماری اعتیاد است. با پذیرفتن این مسائل راحت تر می توانیم از راهکارهای مربوط به تحمل خماری استفاده کنیم. برای مثال اگر احساس بی قراری می کنید یا نمی توانید بخوابید، به سادگی بپذیرید که فعلا قادر به خوابیدن نیستید. ازجای خود بلند شوید به سراغ کاری مفید و سازنده بروید یا خود را با تماشای یک فیلم یا خواندن یک کتاب سرگرم کنید. این یک تکنیک مثبت روانشناسی بر مبنای اصول برنامه های دوازده قدمی است که به شما کمک می کند تا وضعیت فعلی خود را بپذیرید و به جای مقاومت کردن و جنگیدن با آن، کار مفیدی انجام دهید.
۲. پایبندی در انتخاب
زمانی که وسوسه و ویار مصرف مواد به سراغتان می آید و یک لحظه هم شما را به حال خود رها نمی کنند با صدای بلند فریاید بزنید “بس است”. توجه داشته باشید که این بیماری شماست که شما را به بازی گرفته و تلاش می کند تا شما را متقاعد کند که چاره ای جز مصرف مواد مخدر ندارید. به خودتان بگویید که من امروز از قدرت حق انتخاب برخوردارم و انتخاب امروز من این است که تحت هر شرایطی مواد مصرف نکنم. تاکید بر این نکته که من مجبور نیستم که مصرف مواد مخدر را انتخاب کنم به شما قدرت خواهد داد تا بیماری اعتیاد را که فکر می کنید شما را مغلوب خود کرده است شکست دهید.
۳. استفاده از حمایت
تحمل خماری کار دشواری است و به همین علت باید از همه سیستم های حمایتی خود استفاده کنیم. به راهنمای خود ، یا دوست و همقدم بهبودی خود تلفن کنید یا به جلسات انجمن بروید و یا به سراغ کسی بروید که احساس می کنید از شما برای ترک کردن مواد حمایت می کند. به خاطر داشته باشید که بیماری اعتیاد از جمله بیماری هایی است که نمی توان به تنهایی از آن بهبود پیدا کرد و برای مقابله با شرایطی که به تنهائی قادر نیستید از عهده آن بربیایید باید از دیگران کمک بگیرید.
۴. تجدید تصمیم
یاد داشت هایی تهیه کنید و آنها را در همه جای خانه تان و هر جای دیگری که ممکن است آویزان کنید تا همواره به یاد داشته باشید که به چه علت تصمیم به قطع مصرف مواد مخدر گرفته اید.بنویسید که اعتیاد چه بلاهایی بر سر شما آورده و شما را به کجا کشانده است. همه مصائب و بدبختی هایی که به علت اعتیاد تحمل کرده اید را روی کاغذ بنویسید تا هیچگاه فراموش نکنید که علت تصمیم شما برای ترک اعتیاد چه بوده است. این کار باعث خواهد شد تا اعتیادتان نتواند برای متقاعد کردن شما به مصرف دوباره مواد مخدر بهانه های بیهوده واهی بیاورد.
۵. صبر و بردباری
خماری همانند موج است، اول اوج می گیرد و اندکی بعد فروکش می کند. در زمانی که خماری در اوج خود قرار دارد و شما احساس می کنید که به شدت به مصرف مواد مخدر نیاز دارید برای چند دقیقه طاقت بیاورید و منتظر بمانید تا ویار و وسوسه مصرف مواد مخدر فروکش کند. به خود یادآوری کنید که این لحظات دردآور برای همیشه ادامه نخواهد یافت و نباید خود را تسلیم خواسته ها و احساسات زودگذر کنید. در این حالت چند نفس عمیق بکشید. بهتر است حواستان را بر موضوع دیگری متمرکز کنید و به مساله دیگری غیر از مواد مخدر فکر کنید چون از این طریق راحت تر می توانید عوارض خماری را تحمل کنید. روش ساده تحمل کردن و منتظر ماندن حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه برای سپری شدن حالت شدید خماری به بسیاری از ما معتادان کمک کرده است تا تسلیم افکار و احساسات خود نشویم و هنگام خماری به سراغ مواد مخدر نرویم.
۶. اتکا به خدا
از خدای خود بخواهید تا برای پاک شدن از مواد مخدر و تحمل خماری به شما کمک کند. ما فراموش می کنیم که خدای ما می تواند به ما کمک کند البته به شرط اینکه به خداوند ایمان داشته باشیم و از صمیم قلب از وی کمک بخواهیم. نیرویی برتر از خودمان وجود دارد که قدرت لازم را به ما می دهد و به ما برای اجرای تصمیم مهم و شجاعانه ای که گرفته ایم کمک خواهد کرد. برای افزایش نیروی روحانی و معنوی خودتان دعا، عبادت، یا مراقبه را فراموش نکنید. فهرستی از نعمت ها و فعالیت هایی که شما را به یاد خداوند می اندازد تهیه کنید. بسیاری از ما در دوره خماری به عبادت های روزانه یا ارتباط معنوی با خداوند روی آورده ایم و همین ارتباط به قوی تر شدن عزم و اراده ما برای ادامه راه جدیدی که برای بهبودی خود در پیش گرفته ایم کمک کرده است. به خدا تکیه کن به امید رهایی و ترک.
بیماری اعتیاد می خواهد تا ما را به همان وضعیت سابقی که به آن عادت کرده ایم و در آن احساس راحتی می کنیم بازگرداند. افکار ما به ویژه در دوره سم زدائی و خماری ممکن است به هم ریخته شود و تنها روزهای خوب مصرف را به یاد بیاورد. افکار معتادگونه تلاش می کنند تا ما را متقاعد کند که دوران اعتیاد هم چندان دوره بدی نبوده است و از ما می خواهد تا همه بدبختی ها و نابسامانی هایی که مصرف مواد مخدر بر سر ما و اطرافیانمان آورده است را فراموش کنیم. در این دوره ما باید بتوانیم با افکار معتادگونه خود مقابله کنیم و واقعیت بلاها و مصیبت هایی که اعتیاد برسرمان آورده است را به یاد بیاوریم.
اگر خماری حالت بسیار آزار دهنده ای پیدا کرد و جداً به این فکر افتادید که دوباره مواد مصرف کنید فقط برای یک لحظه با خودتان فکر کنید و ببینید با از سرگرفتن مصرف مواد مخدر چه وضعیتی برای شما پیش خواهد آمد. واقعیت این است که رنج و عذاب خماری پس از مدت کوتاهی از میان خواهد رفت اما با مصرف مواد مخدر نه تنها مشکلات و مصائب شما از میان نخواهند رفت بلکه سیکل ویرانگر بیماری بار دیگر از سر گرفته خواهد شد. مدتی طول نخواهد کشید که دو باره به همان نقطه شروع باز خواهید گشت، یعنی مشکلات شما بدتر از گذشته خواهد شد و این امکان نیز وجود دارد که شما دیگر امکان و شانس بهبودی را پیدا نکنید. بسیاری از معتادانی که برای تحمل رنج خماری به مصرف مجدد مواد روی آورده اند ، سرنوشتی جز مرگ نداشته اند.
وقتی که مصرف مواد را قطع کرده و از خماری در عذاب هستیم باید رفتاری کاملا صحیح و عاقلانه داشته باشیم تا بتوانیم این دوره دشوار را پشت سر بگذاریم. باید بدانیم که به چه دلیل تصمیم به ترک اعتیاد و پاک شدن گرفته ایم باید به خود یادآور شویم که خماری حالت موقت دارد و برای رهایی از چنگ اعتیاد چاره ای جز تحمل خماری نداریم چون خماری بخشی از روال پاک شدن جسم ما از سم مواد مخدر است. باید با خود مهربان و ملایم باشیم و اجازه دهیم تا این دوره سپری شود.
در دورانی که از خماری رنج می بریم ممکن است تصور کنیم که نمی توانیم اعتیادمان را ترک کنیم. ولی واقعیت این است که جسم و روانی که خداوند به ما داده است بسیار قوی هستند و ما سر انجام بهبودی خود را به دست آورده و افراد سالمی خواهیم شد. وقتی که بر اثر خماری رعشه گرفته و عرق سرد سراسر بدن شما را پوشانده است، وقتی چهار ستون بدنتان بر اثر خماری درد می کشد، و شب هایی که حتی یک لحظه نیز نتوانسته اید بخوابید با خود بگویید درست است که عذاب می کشم اما در مسیر رهایی از اعتیاد قدم بر می دارم. از این پس دیگر اجازه نمی دهم که مواد مخدر بر من حکومت کند. من به اندازه کافی قوی هستم که همه این مشکلات را تحمل کنم و اجازه نخواهم داد تا این بیماری من مرا شکست دهد.
نمیشه برای سوسن هست حتما با اراده قوی میشه هنگامی که دچار خماری هستید باید از نزدیک شدن به مواد مخدر، افرادی که با آنها مواد مصرف کرده اید، و اماکن و یا وسایلی که مصرف مواد مخدر را به یاد شما می آورد جداً دوری کنید. این موضوع باید از سوی همه کسانی که در بهبودی به سر می برند رعایت شود اما کسانی که دوره سم زادیی را سپری می کنند لازم است با جدیت بیشتری آن را رعایت کنند. باید توجه داشته باشیم که بیماری ما با مشاهده آثار و نشانه های محیطی و روانی مربوط به مصرف مواد تحریک (وسوسه) می شود. قرار گرفتن در اماکنی که در آن مواد مخدر وجود دارد ما را به مصرف مواد تحریک کرده و اراده ما برای تحمل عوارض خماری را ضعیف می کند. در خلال این دوره می توانید به جای نشستن در خانه و لرزیدن و عرق کردن یا همنشینی با دوستی که مواد مصرف می کند، به جلسات انجمن های گمنام بروید. به یاد داشته باشید که تعداد زیادی از معتادانی که عوارض خماری را تحمل کرده اند در این جلسات حضور دارند؛ به همین دلیل شما نیز نباید از اینکه در حال خماری دیده می شوید احساس شرمندگی کنید چراکه هیچ کس قضاوت بدی درباره شما نخواهد کرد. در این جلسات هیچ چیز جز امیدواری، دلگرمی، محبت و حمایت دیگران نخواهید دید. حضور داشتن در کنار افرادی که همین عذاب خماری شما را قبلا تجربه کرده اند می تواند به شما در حفظ اراده و تصمیم خود برای ترک اعتیاد کمک کند.
توجه داشته باشید که از این پس دیگر تنها نیستند و مجبور نیستند در تنهایی خود و در سکوت عذاب بکشید. اگر توانسته اید برای خود یک راهنما پیدا کنید، اگر توانسته اید برای خود یک دوست و یا یک همقدم پیدا کنید می توانید با آن ها تماس گرفته و از حمایت آن ها برخوردار شوید. گاهی همین که با کسی صحبت کنید و وضعیت خودتان را شرح دهید، به کاهش رنج و عذاب شما کمک خواهد کرد. در مقابل رفتن به سراغ مصرف کنندگان که چیزی جز مصرف مواد از شما نمی خواهند و تلاش می کنند تا با کشاندن دوباره شما به سمت مصرف مواد مخدر، از این احساس بد که خودشان همچنان معتاد هستند خلاص شوند بدون شک سبب خواهد شد تا شما بار دیگر مصرف مواد را از سر بگیرید. با کسانی که در برنامه دوازده قدم شرکت دارند معاشرت کنید، چون این افراد کسانی هستند که از جان و دل به شما کمک خواهند کرد. قرار گرفتن درکنار افرادی همچون اعضای خانواده که حمایتی از شما نمی کنند و درکی نیز از بیماری اعتیاد ندارند و احتمالاً شما را هم سرزنش می کنند روش خوبی برای این دوره حساس که شما کاملا آسیب پذیر هستید نمی باشد. برای اینکه بتوانید علائم خماری را بهتر تحمل کنید و خود را از شر مواد مخدر خلاص کنید باید مراقب خودتان باشید و از حمایت کسانی که کمکی از دستشان بر می آید برخوردار شوید. هیچگاه خود را امتحان نکنید و به اماکنی که در آن مصرف می‌کردید (زمین بازی) برنگردید.
افکار معتادگونه ما از هر روشی برای متقاعد کردن ما به مصرف مجدد مواد استفاده می کنند، ولی باید بدانیم که علائم سم زدایی و خماری همیشگی نیست و سر انجام پس از مدتی از میان می رود. هر روز که از قطع مصرف مواد مخدر می گذرد ما یک روز به خلاص شدن از علائم خماری نزدیک تر می شویم. از سر گرفتن مصرف مواد برای کاستن از میزان دردی که از آن رنج می بریم ، باعث شروع مجدد همه این دردها خواهد شد. گاهی اوقات گفتن این موضوع به خودمان که عوارض خماری موقت است و سر انجام از بین خواهد رفت به ما کمک می کند تا این عوارض را راحت تر تحمل کنیم. علائم جسمی خماری به صورت موج به سراغ ما معتادان می آید. گاهی فقط برای چند دقیقه دچار لرز و عرق شدید می شویم و گاهی نیز این عوارض مدت زمان طولانی تری باقی می مانند. اما اگر به خودمان بگوییم که من این حالت ها را تحمل خواهم کرد و تسلیم آنها نخواهم شد در آنصورت در مدت زمانی کمتر از آنچه که تصور می کنید این عوارض از بین خواهند رفت. همین حالت در مورد جنبه های روانی و ذهنی خماری نیز صدق می کند. بی قراری، نگرانی، خشم و ترس همگی احساساتی هستند که در دوران خماری به سراغ ما می آیند. این گونه احساسات با آنکه به شدت آزار دهنده و عجیب به نظر می رسند اما چیزی جز احساس و این احساسات قدرت آن راندارند که ما را به مصرف مجدد مواد مخدر وادار کنند. مشکل ما معتادان این است که هرگز راهکارهای سالم و مثبت کنار آمدن با مسائل را یاد نگرفته ایم و نمی دانیم که چگونه باید احساسات خود را کنترل کنیم. ما در برابر دنیا بی تحرکی و سستی را در پیش گرفته ایم و مواد مخدر به ما کمک کرده است تا از ناملایمات و ناراحتی ها فرار کنیم. به همین علت طبیعی است که وقتی با درد و عذاب خماری روبرو می شویم می خواهیم با همان روش خودمان از آن خلاص شویم. اما به خاطر داشته باشید که اگر عذاب خماری را تحمل کنید، در آنصورت بهبودی و به همراه آن انواع احساسات خوب همچون احساس آزادی، لذت، و شادمانی نصیب شما خواهد شد که به شما در مسیر تحمل سختی ها و مشکلات یاری می رسانند.
چرا معتادان نمی توانند تریاک را ترک کنند؟
بیماری اعتیاد دارای یک چرخه یا سیکل باطل است. این بیماری که در ذهن و روح ما ریشه دارد همواره ما را به مصرف مواد وسوسه می کند، اما به محض مصرف، سریعا از کار خود پشیمان شده و احساس گناه می کنیم. سپس برای فراموش کردن و خلاص شدن از این احساس گناه، مقدار بیشتری مواد مصرف می کنیم اما هرچه میزان مصرف ما بالاتر می رود احساس بدتری نسبت به خود پیدا می کنیم. این احساس در حقیقت جنبه روانی بیماری اعتیاد و ناسلامت عقل فرد معتاد را نشان می دهد. بر اثر همین عدم توازن فکری است که ما معتادان قادر به قطع مصرف مواد مخدر و ترک اعتیاد نیستیم؛ چراکه پس از مدتی پرهیز و قطع مصرف، افکارمان ما را قانع می کند که مشکل اصلی ما اعتیاد نیست و یا اینکه اگر دوباره شروع به مصرف کنیم، این بار خواهیم توانست به اراده خود میزان مصرفمان را کنترل کنیم. همه این افکار بر مبنای این تفکر هستند که اعتیاد یک بیماری نیست بلکه نوعی ضعف شخصیتی و یا رفتاری است که می توان با اراده خود آن را کنترل نمود. ولی باید بپذیریم که یک بیماری به هیچ عنوان ارتباطی با اراده و یا شخصیت ما ندارد و ما به هیچ عنوان قادر به کنترل آن نخواهیم داشت. بعلاوه با شروع مصرف مواد مخدر جنبه جسمی بیماری ما نیز آغاز شده و بدن ما برای حفظ کارکرد عادی خود به مصرف هر چه بیشتر مواد مخدر وابسته شده و دچار پدیده ویار می شود. این حالت ویار بارها و بارها تکرار می شود تا اینکه سرانجام بیشتر ما از زندان یا تیمارستان سر درآورده و یا بر اثر اعتیاد می میریم. مهمترین اقدامی که می توانیم برای درهم شکستن این چرخه باطل و ویرانگر انجام دهیم، خودداری کردن از مصرف مواد مخدر است؛ چراکه وقتی مصرف مواد را آغاز می کنیم، وارد چرخه شده و دیگر قدرت متوقف کردن آن را از دست می دهیم.
به عنوان معتادانی که با علائم و نشانه های خماری دست به گریبان هستیم باید ماهیت بیماری خود را بشناسیم. عذاب خماری هر چقدر هم که زیاد باشد، باید آن را تحمل کنیم؛ چراکه مصرف مجدد مواد مخدر باعث می شود تا چرخه ویرانگر دوباره از سرگرفته شود. اگرچه با مصرف مواد مخدر برای مدتی کوتاه از حالت خماری بیرون آمده و احساس آرامش می کنیم، اما تاوانی که بابت از سرگیری مصرف مواد پس می دهیم بسیار سنگین است چون امکان بهبودی خود را به تاخیر می اندازیم. بهتر است اینطور تصور کنیم که علائم خماری نشانه ای از تلاش روح و جسم ما برای درمان بیماری و به دست آوردن حالت طبیعی خودشان است. توجه داشته باشید که ما معتادان بیمارانی هستیم که تمایل داریم از اعتیاد بهبود پیدا کنیم و باید این موضوع که ما انسان های بدی هستیم که می بایست مجازات شویم را از ذهن خود پاک کنیم. صبور بودن و مهربان بودن با خودمان می تواند کمک موثری برای تحمل دوره دردناک خماری باشد